Hopp til innhold Hopp til hovedmeny

Om turen

Gradering

Kommune

Herøy

Type tur

Fottur

Gradering

X Grønn

Lengde tur/retur (km)

1,2

Skriv ut Kjørebeskrivelse

Flere bilder

Under denne store hella ligg helleristninga
Arne sit på rette plassen for å greie å sjå helleristninga
Båten sett frå vest, vi ser også ein tydeleg E under båten som viser at  her har vore moderne kunstnera på ferde
Båten sett frå aust, vi ser også tydelege hoggemerker over båten

Roskarristninga

Kvifor gå denne turen?

Helleristningane i Roskaret. Denne turen går til det freda kulturminnet Roskarristninga som er ei helleristning truleg frå den eldre jarnalder. Roskarristninga ligg i eit område som var den vanlege ferdselsåra mellom aust og vest over Gurskøya. Der står gode informasjonstavler både ved rutestart og ved helleristninga.

Kvar i terrenget går turen?

Turen startar på parkeringsplassen ved garden Rødskar. Gå 20 m nordover til vegkrysset og gå vestover traktorvegen ca 450 m, ta så til venstre (sørover) og følg råsa bort til helleristningane.

Kulturminne

Roskarristninga.
På informasjonstavla ved helleristninga står dette:
BÅTEN UNDER HELLA
Kikar du inn under den skråstilte hella, kan du sjå ristninga. Kryp ikkje innunder hella for å sjå betre, du kjem for tett på. Klårast ser ein ristninga frå sida utanfrå i lågt sollys om morgonen eller ettermiddag/kveld. Hoggespora er tydelege. Båten er klar, men det er ikkje like lett å skjøne kva dei andre hoggespora skal vere: Vi ser stamnen på ein båt til, ei boga line og tre skålgroper. Under båten ser vi ein stor, ujamn oval figur. Bileta står i ein tradisjon som vert kalla skandinavisk jordbruksristningar eller bronsealderristningar, der nettopp båtar, skålgroper og sirklar er vanlege motiv. Tradisjonen går og inn i jarnalderen. Dei kløyvde stamnane på båten her er rekna som eit seint trekk, og Roskarbåten er truleg frå eldre jarnalder, frå hundreåra kring Kristi fødsel. Om hella låg slik då bileta vart hogne, eller om ho seinare har glide ned, veit vi ikkje. Hella skjermar mot drev, og er truleg grunnen til at vi framleis kan sjå ristninga, Den porøse olivinen forvitrar lett.
STORSTEINEN I DET RAUDE SKARDET
Her tek Storegrøtet til. Grøt kjem av grjot, som tyder stein. Den markante olivinryggen er eit landemerke på den gamle ferdavegen over Gurskøya gjennom Klipedalen. Olivin er grøn, men i lufta oksiderer jarnet i bergarten og gir olivinen ei raudleg yte. Roskar tyder det raude skardet, etter dei raude olivinberga. Frå ristningsberga ser vi innover mot indre lei der Rovdefjorden møter Voldsfjorden. Vi er i eit beitelandskap omlag 175 moh. Mange ristningar ligg i beiteområde. Gropristningar er ofte knytt til stølsområde, medan båtristningar oftast ligg ved sjøen. Både gravrøyser og ristningar ligg ved ferdselsårer, oftast leia.
HEILAGE BERG
Menneska har søkt gudane, der dei meinte dei var nærast, på heilage stader. Ristningsberg er slike heilage stader. Frå andre stader i verda veit vi at bileta i berga fortel korleis folk den tida tenkte om liv og død, om korleis himmelen, verda og underverda er sett saman, og kva som held års og livsyklus igang. Sola gjeng over himmelen og skil natt frå dag, ho skil sommar frå vinter, liv frå død. Gropene og sirklane på ristningsberga er tolka som solsymbol. Båten er, som farkost, eit høgst eigna bilete på overgangar og ferder av ulike slag, i livet så som i døden. Fraktar båten sola over himmelen? Motivet båt med sol/ vogn med sol er og nytta som dekor på rakeknivar og i støypte bronsefigurar.
Tacitus fortel 100 år e. Kr. at nordgemanarane på våren drog "gudinna" Nerthus rundt om på markane i ei vogn. Truleg ei signing av åkrar: grøderikdomskult. Signinga vart avslutta med offer i vatn. Den norrøne gudelæra er nedskriven tusen år seinare. Likevel går det liner frå Nerthus til gudeætta vanene som var fruktbarheitsgudar. Namnebroren til Nerthus, Njordr; erhavgud og har makt over vind og bør, over fiskelukke og rikdom. Dottera Frøya er jordgudinne med makt over grøde, liv og kjærleik, men og over strid og død.

Tilgjengeleg med rullestol

Nei

Kvar startar turen?

Ta av frå fv 61 i vegkryss austapå Leikong kyrkje skilta mot Voldnes. Køyr fv 15 ca 4,3 km og ta av til høgre og køyr kommunevegen ca 3 km, då er du på parkeringsplassen før garden Rødskar.

Kvar kan du parkere?

Parkeringsplass ved rutestart.

Rute på kart

Underlag Lengde i km
Traktorveg 0,9
God sti 0,3
Lengde tur/retur (km) 1,2
Stigning meter grader
Total stigning 50 Høydemeter

Spesielle forhold

TEIKN IKKJE I BERGA
Den mjuke olivinen har freista mange til å skjere namnet sitt inn i berga. Nokre namnetrekk er rett gamle og meir som kulturminne i seg sjølv. Men omfanget av skikken trugar ristningane direkte og også heilskapsinntrykket av berga. Å teikne i berga er forbode! Likeeins all bruk av åpen eld.
Bergkunst er eldgamle, sårbare kunstskattar. Far difor fint fram. Ristningane er freda etter kulturminnelova §§ 3 og 4. Det er ikkje lov å gjere noko som kan skade eller skjemme ristningsberget eller berga omkring. Ver varsam om du går langs olivinryggen, klatre ikkje på blokkene, dei kan rase ut. All ferdsel skjer på eige ansvar. Der er bandtvang for hund.

Kart

Turkart ytre søre Sunnmøre, M711 1119 II, Sunnmorskart.no