Hopp til innhold Hopp til hovedmeny

Møre og Romsdal fylkeskommune > Morotur > Turar > Den Trondjemske postvei- Herdalsbrekka-Ljøbrekka

Om turen

Gradering

Kommune

Stranda

Type tur

Fottur

Gradering

XX Blå

Gradering for rullestolbrukarar

Ikkje tilgjengeleg

Lengde en vei (km)

7

Skriv ut Kjørebeskrivelse

Flere bilder

På veg over mot Ljøsætra
Den påbegynte riksvegen frå 1930-åra har imponerande murar.
God parkering ved starten av turen.
Frå toppen av skaret med utsikt mot Herdalsvatnet/Brekkevatnet.

Den Trondjemske postvei- Herdalsbrekka-Ljøbrekka

Fotograf: Petter Jenset

Kvifor gå denne turen?

VIKTIG MELDING når det gjeld Ljøbrekka!
18.06.startar årets arbeid på postvegen over Ljøbrekka. To sherpaer og ein gravemaskin vil starte å restaurere vegen frå tunnelinnslaget på Herdalssida og opp. Det er planen å restaurere vel halvparten av denne sida i år, og arbeidet er rekna å vare til ut i oktober. Sidan det er så bratt på denne sida, kan ikkje folk gå opp her medan arbeidet pågår. Slik trafikk kan i verste fall medføre livsfarlege situasjonar.
Men postvegen vert ikkje stengd. Folk kan gå uhindra frå Ljøen og til toppen av Brekka kvar dag til ei kvar tid. Frå Herdalen kan ein også gå fritt kvar dag nesten fram til tunnelpåhogget. Begge stader vil vegen vere stengd ved oppsette merkesnorer. Men kvar søndag vil heile strekninga over Ljøfjellet vere open, for då pågår det ikkje arbeid. Nokre laurdagar vil og vegen kunne vere open. Når vegen er open, er sperringane nede, og då kan folk, på eige ansvar, gå heile vegen.
For folk som er rimeleg spreke, er det råd å gå over Ljøfjellet alle dagar. Det er merka ei rås frå vatnet til toppen av Brekka. Denne råsa startar ved starten av Fremste Herdalsvatnet og går bratt opp på fjellryggen og vidare til toppen av Brekka(Brekkeskaret). Råsa er godt merkt med raud farge og skilt. Ved vatnet startar ein ved eit skilt som det står Brekkeskaret på. Undervegs finn du to skilt til med same namnet på.
Startar du frå toppen av Brekka(Brekkeskaret), startar råsa ved eit skilt som det står Herdalen på. Herifrå fylgjer ein raudmerkt rås med to skilt til ein kjem ned til Fremste Herdalsvatnet.
Råsa opp frå vatnet, el. ned til vatnet, er bratt og noko sleip, så ho er ikkje for alle. Lettast er det å gå opp frå Fremste Herdalsvatnet.
NB! Den nymerkte råsa går i flott turterreng.

Heile turløypa er ein overgangstur, altså at du må ordne med transport på andre sida av fjellet (anten Herdalen eller Ljøen). Det er ikkje noko i vegen for å starte anten på Ljøen-sida eller i Herdalen og gå same veg tilbake, om du ikkje får ordna transport. Begge startpunkta har god parkering.

Dette er ein fantastisk fjelltur med kulturhistorisk innhald. Turen går langs den Trondhjemske postvei, som vart oppretta ved kongeleg resolusjon av 13. mai 1785. Denne ruta var ruta postmannen før tok på den vekentlege postombæringa mellom Bjørgvin (Bergen) og Nidaros (Trondheim). Vegen var i aktivt bruk av postmennene fram til 1860-åra, då damskipa overtok postgangen.

Kvar i terrenget går turen?

Frå parkeringa i Herdalen går du langs ein grusa turveg forbi eit stort skilt merka «Den Trondhjemske postvei». Etter rundt 150 til 200 meter svinger råsa til venstre, og då er du inne på den opphavelege postvegen. Om du snur deg og ser mot nord, vil du sjå omrisset av den gamle postvegen innover Strandadalen.

Følg vegen inn til og forbi Herdalsvatnet/Brekkevatnet. Du vil sjå at det langs råsa går av små snarvegar og andre råser, men vi held oss på den orginale råsa til postvegen. Langs råsa vil du etterkvart sjå restar etter anleggsbrakkar og ein påbyrja riksveg planlagd over til Sykkylven frå 1930-talet.

No byrjar det etterkvart å bratne litt til, men postvegen slynger seg no elegant oppover fjellsida i serpentinarar heile vegen opp til Kremmarvatnet. Her må du ta ein avstikkar på råsa som går ut til venstre ved Kremmervatnet, det er obligatorisk. På kjøpet får du då nyte ei framifrå utsikt inn Geirangerfjorden som òg er verdsarvområde.

Gå deretter tilbake til Kremmarvatnet, og fortsett på postvegen langs eit nytt vatn 739 meter over havet og rundt Sætrenibba til du kjem til Ljøsætra. Her følger du råsa heile vegen ned til fylkesvegen. Mellom Ljøsætra og riksvegen står tørrsteinsmurar frå det påbyrja vegprosjektet.

Kulturminne

Denne delen av den Trondhjemske postvei representerer mykje av vår nære kulturhistorie. Mange av dei flotte tørrmurane ligg framleis framme i dagen sjølv om ein del også er grodd att og noko har rast ut. Spesielt er serpentinersvingane opp frå Herdalssida imponerande. Den Trondhjemske postvei var eit vegsamband mellom Bergen og Trondheim anlagt med utgangspunkt i kongeleg resolusjon av 13. mai 1785 om postsamband mellom Bjørgvin (Bergen) og Nidaros (Trondheim) kvar veke. Frem til då hadde postgangen vore sein og svært usikker. For å oppnå ein så sikker transport som råd vart det bestemt at posten i hovudsak skulle gå over land. Då var det nødvendig med ein sikker veg. Arbeidet vart leia av generalveimester Georg von Krogh og varte frå 1790 åra til ut på 1800-tallet. Lokale bønder utførte arbeidet, medan vegingeniørar stakk ut vegen.

Etter dette og til siste del av 1830 åra låg vegbygginga brakk pga krig og uår. Mot 1840 åra auka den statlege aktiviteten og dermed også postmengda. En del strekningar vart endra eller lagt om. I 1868 vart vegen nedklassifisert til bygdeveg. Då hadde dampbåten i stor grad tatt over posttransporten.

Postveien skiller seg fra andre bygdeveier på flere måter: Nasjonale interesser overkjørte ofte de lokale, veien skulle ta snareste vei gjennom bygda uten å ta særlig hensyn til gårdenes beliggenhet. Veiingenørene hadde med seg mellom-europeiske idealer når de stakk ut veien. Dette ga seg ofte utslag i rette strekninger som tok mer hensyn til virkningen på et kart enn til vestladsnaturens topografi. (hentet fra "Den Trondhjemske postvei, registrering 1994, Lars Dalen)

På denne turen vil du også kunne oppleve et påbegynt riksveianlegg fra 1930 årene. På Herdalssida vil du bl.a. kunne se restene av anleggsbrakker og et påbegynt tunnelinnslag. På Ljøensida står det igjen noen fantastiske tørrsteinsmurer. Anlegget er både dramatisk og svært beskrivende for eldre veibygging. Her kan du se hele arbeidsprosessen, fra halvsprengt berg, uferdige murer med grov stein i bakkant, til konsis og fint pukka veibane, klar til gruslegging. Prosjektet ble oppgitt etter krigen pga rasfare og at veien dermed ikke ville kunne holdes åpen vinterstid.

Som en forlengelse av norsk veihistorie, avsluttes turen ved et nytt og moderne veianlegg ved Ljøen. Her har Statens Vegvesen bygd en storslått utsiktsplattform med tilhørende parkeringsplasser. Her vil du kunne nyte utsikten inn Geirangerfjorden og ut Storfjorden.

Tilgjengeleg med rullestol

Nei

Kvar startar turen?

Parker på stor opparbeidd parkeringsplass før Ljøentunellen i Herdalen. Parkeringsplassen er tydeleg merka med skilt frå fylkesvegen frå Stranda. Stikk ut-turen er ein overgangstur, så du må sikre deg transport frå utgangspunktet.

Kvar endar turen?

Turen endar ved tunnelinnslaget på Ljøen-sida. Her må ein anten ha planlagt transport tilbake, eller følgje same rute til fots over fjellet igjen. Tunnelen er svært mørk og smal og sykling gjennom den er ikkje å anbefale.

Rute på kart

Underlag Lengde i km
Fast grus 0,5
God sti 4
Dårlig sti 2
Røtter / steiner 0,5
Lengde en vei (km) 7
Stigning meter grader
Total stigning 440 Høydemeter